Τα όμορφα success stories όμορφα καίγονται

Σοκ και δέος αποτέλεσε το 2020 για τις υπηρεσίες Μεταφορών και Τουρισμού σε όλο τον Δυτικό Κόσμο. Μάλιστα σε πρόσφατες δηλώσεις του ο Μπιλ Γκέητς προέβλεψε πως πάνω από το 50% των επαγγελματικών ταξιδιών πρόκειται να εξαλειφθεί μετά το πέρας του κόκκινου συναγερμού λόγω covid 19, ουσιαστικά υπονοώντας ότι τελικά τα business travels δεν ήταν τόσο απαραίτητα όσο παρουσιάζονταν.

Στην Ελλάδα, ο τουρισμός αποτέλεσε σημείο τριβής για όλο το διάστημα που ακολούθησε την άρση των μέτρων περιορισμού της καραντίνας. Πάνω από 30 δις ήταν το ποσό που προέκυψε το 2019 από τις σχετικές υπηρεσίες και το κυρίαρχο ερώτημα αφορούσε στο αντίστοιχο που θα προέκυπτε το «καλοκαίρι covid 2020». Οι σοβαροί εμπειρογνώμονες μιλούσαν για ένα ποσό που θα κυμαινόταν μεταξύ 2 και 3 δις, την ίδια ώρα που οι μανδαρίνοι προϋπολόγιζαν 7-10 δις. Το κυρίαρχο θέμα συζήτησης τον Μάιο ήταν αν αυτό θα προέκυπτε από τον εσωτερικό πληθυσμό ή από τους ξένους.Το πρώτο απορρίφθηκε χωρίς ποτέ να αιτιολογηθεί δημόσια το γιατί. Οφ δη ρέκορντ διέρρευσε πως το ποσό αυτό δεν υπήρχε περίπτωση να καλυφθεί εκ των έσω, οπότε επιλέχθηκε η γνωστή συνταγή των ξένων operators.

Bέβαια για να συμβεί αυτό, οι φίλτατοι operators, και δη οι γερμανικοί και σκανδιναβικοί κολοσσοί, έθεσαν όρους που παραπέμπουν ευθέως σε αποικιοκρατία. Φτάνει κανείς να θυμηθεί την αλήστου μνήμης κωμική περίπτωση στην Ρόδο, όπου κανονικοί τουρίστες χωρίς test covid είχαν παρουσιαστεί απο το υπουργείο τουρισμού ώς operators, παρουσία τηλεοπτικών καναλιών. Το απόφθεγμα ήταν πως έγινε πολύ κακό για το τίποτα ενώ το ισοζύγιο υγείας και (υποτιθέμενου) κέρδους ανατράπηκε βίαια υπέρ του δεύτερου.Τελικά ο λογιστικός απολογισμός ήταν 2,5 δις.

Το κερασάκι στην τούρτα ήταν η συμπεριφορά της γερμανικής TUI έναντι των ελληνικών πρακτόρων, ξενοδόχων και ιδιοκτητών τουριστικών καταλυμάτων. Αφού έλαβε ενίσχυση 3 δις ευρώ από το έκτακτο ευρωπαϊκό πλαίσιο ενισχύσεων λόγω πανδημίας, προχώρησε σε μονομερή αλλαγή των όρων πληρωμής εκ μέρους της. Μετέθεσε λοιπόν την εξόφληση τιμολογίων προς τις ξενοδοχειακές μονάδες, από 2 μήνες που είχε ως συμβατική υποχρέωση, σε έξι μήνες, μια πρακτική που παραπέμπει ξεκάθαρα σε αθέμιτο ανταγωνισμό.

Το θέμα ανέδειξε ο ευρωβουλευτής του ΚινΑλ-ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης, ο οποίος απευθύνθηκε σχετικά προς την Επιτροπή:

«Είναι η μη εξόφληση των υποχρεώσεών της συμβατή με το ισχύον πλαίσιο για τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης και πώς η συμπεριφορά αυτή θα επηρεάσει τη φερεγγυότητα της στο αναμενόμενο τρίτο αίτημα κρατικής ενίσχυσής της;
Είναι συμβατή η αναδρομική και μονομερής τροποποίηση της σύμβασης και πώς εξασφαλίζει η Επιτροπή ότι δεν πρόκειται για αθέμιτη μεταφορά εμπορικού κινδύνου;
Προβλέπονται μέτρα προστασίας και βοήθειας των επιχειρήσεων από τέτοιες πρακτικές, εν μέσω πανδημίας;»

Είναι εμφανές για μία ακόμη φορά πως τα ολιγοπώλια αποτελούν ουσιαστικά παράγοντα αρνητικού επηρεασμού λειτουργίας της ελεύθερης αγοράς, αφού ο αθέμιτος ανταγωνισμός που επιβάλλουν συνθήκες αλλοίωσης του χαρακτήρα της ελεύθερης διακίνησης αγαθών και υπηρεσιών, στοιχείο που αφορά στον πυρήνα της οικονομικής ζωής της ΕΕ.

Και το χειρότερο είναι πως μέχρι την επόμενη θερινή τουριστική περίοδο, εμείς οι ίδιοι θα έχουμε μνήμη χρυσόψαρου για αυτή την περίπτωση και θα συνωστιζόμαστε στις αποβάθρες αποσκευών χαιρετώντας με χάρη και νάζι τους operators, εκλιπαρώντας για καλογυαλισμένα καθρεφτάκια.