Ο Έψιλον με το χαμόγελο

Η μοναξιά της αρρώστιας είναι η αυτοάνοση πάθηση

Έτυχε να ζήσουμε την εποχή της πανδημίας. Κυκλοφορώντας μαζί με τον φόβο και την ανασφάλεια που προκαλείται από το αόρατο και το άγνωστο. Χιλιάδες πλέον οι συνάνθρωποί μας που φεύγουν από τη ζωή, εξαιτίας αυτής της πρόσκαιρης κατάρας. Όμως ταυτόχρονα, υπάρχουν κι αυτοί που αποχαιρετούν τον κόσμο λόγω χρόνιων παθήσεων, κυρίαρχος δαίμονας παραμένει ο καρκίνος. Εκεί που το άγνωστο και το αόρατο γίνονται χειροπιαστό, γίνονται συνοδοιπόροι καθημερινοί, ο γολγοθάς της φυσικής και ψυχικής καθίζησης, η μεταβίβαση σε μία καθημερινότητα γεμάτη ανασφάλεια, κόπωση και άγχος, μπροστά σε μία μάχη επιβίωσης του ίδιου σου του Eγώ. Είναι οι μάχες εκείνες, οι λίγες κερδισμένες και οι πολλές μάταιες, που διεξάγονται σιωπηρά, μακριά από αριθμούς και ενημερώσεις.

Ο αγαπημένος φίλος Ε έδωσε την δική του μάχη με την επάρατη νόσο. Λόγω του εντοπισμού της ασθένειας σε δύσκολο σημείο, το προσδόκιμο διάστημα επιβίωσης προσδιορίστηκε στον ένα χρόνο, μέχρι δεκαοκτώ μήνες το πολύ. Και όμως, ο Ε έζησε πέντε χρόνια με καλή ποιότητα ζωής και μόνο το τελευταίο διάστημα δυσκολεύτηκε, αυτός και η οικογένειά του. Γιατί ο καρκίνος πρώτιστα αφορά σε ένα σύνολο ανθρώπων γύρω από τον ασθενή, τους επηρεάζει και τους στιγματίζει για την υπόλοιπη ζωή.

Ο Ε ήταν ένας τύπος ιδιαίτερος, με κύριο χαρακτηριστικό τη στεντόρεια φωνή και το διαρκές χαμόγελο. Όταν πρωτοσυναντηθήκαμε πριν 25 περίπου χρόνια στον κοινό εργασιακό χώρο, όλοι μου μίλησαν για έναν δύσκολο άνθρωπο. Για τον υπογράφοντα, τέτοιες περιπτώσεις αποτελούν πρόκληση αφού έχει αποδειχθεί πολλάκις πως ο αρνητικός προσδιορισμός που δίνουμε σε ένα πρόσωπο, αφορά εν τέλει τη δική μας εποικοινωνιακή αδυναμία. Πραγματικά, γίναμε αμέσως φίλοι, γελάσαμε, μοιραστήκαμε εκατέρωθεν στιγμές δύσκολες, μεγαλώσαμε και πριν 13 χρόνια αυτός συνταξιοδοτήθηκε. Αραίωσε η καθημερινότητα της επαφής μας αλλά ποτέ δεν χάθηκε. Ανεξαρτήτως αποτελέσματος, πάντα με θυμόταν μετά από ερυθρόλευκο ντέρμπι, ξιφουλκώντας υπέρ του αγαπημένου του Θρύλου, πάντα τον «έκανα μπαπόρι», αφού έντεχνα τον γύριζα στα πέτρινα χρόνια του Ολυμπιακού.

Όταν εντοπίστηκε το πρόβλημα, Σεπτέμβριο του ’15, αρχικά σοκαρίστηκε. Ανασυντάχθηκε άμεσα. Δεν άφησε την αρρώστια να τον καταβάλει. Μέσα στη δυσκολία, έγινε δυο φορές παππούς, πήρε οξυγόνο από τις νέες ζωές, ο άνθρωπος ζει και ξαναγεννιέται μέσα στην ίδια πορεία. Μέσα σε αυτό το διάστημα, νόσησε και η σύζυγός του, το ίδιο έργο παιγμένο από συμπρωταγωνιστές. Ο Ε περισσότερο ανησύχησε για εκείνη, βλέπετε εδώ είχαμε μια ανθρώπινη ιστορία αγάπης που αφορούσε σε ένα απλό ζευγάρι, με τον απόλυτο αλληλοσεβασμό και αγάπη εκατέρωθεν.Το απλό είναι αληθινό. Κανόνας. Δίπλα τους δύο παιδιά, «σηματωροί» υπομονής και αλληλεγγύης. Εκεί μέχρι το τέλος. Ως υπόμνηση ότι η έννοια της οικογένειας όταν υφίσταται εν τοις πράγμασι, είναι βαθιά ανθρώπινη.

Το τελευταίο καιρό, κατάλαβα ότι πλησίασε η αυλαία. Είναι δύσκολη η διαχείριση ακόμα και της τηλεφωνικής επικοινωνίας, όταν ξέρεις ότι αυτός που μιλάς σε λίγο θα αναχωρήσει. Η φωνή του Ε γινόταν αδύναμη και έβγαινε με δυσκολία. Λίγα 24ωρα πριν φύγει, σταμάτησε να απαντά στις κλήσεις μου. Η αντίστροφη μέτρηση ξεκίνησε χωρίς να πούμε το αντίο. Η τελευταία κλήση από το τηλέφωνό του ήταν εκ μέρους του πολυαγαπημένου του γιου, για την αναγγελία του αναμενόμενου. Μου είπε ότι ακόμα και η τηλεφωνική επικοινωνία που είχαμε με τον πατέρα του τον τελευταίο καιρό, ήταν σημαντική, λειτουργούσε ως ανάσα οξυγόνου.

Ο καρκίνος κάποια στιγμή -ελπίζουμε στο άμεσο μέλλον- θα θεραπεύεται ολοκληρωτικά. Ο εκούσιος στιγματισμός προς τον ασθενή, προφανώς όχι. Η μοναξιά της αρρώστιας είναι η αυτοάνοση πάθηση, που όμως θεραπεύεται. Μια κουβέντα ζεστασιάς, ένα χαμόγελο, ένα νεύμα χαράς. Όταν μαθαίνετε ότι κάποιος-α αρρώστησε να είστε εκεί. Αυτό έχει αξία.