“Καλημέρα ήλιε, καλημέρα”

Ο “Ανδρέας” των λαϊκών στρωμάτων, των αγροτών, των μικρομεσαίων

3 Σεπτέμβρη του 1974 ιδρύθηκε το μεγαλύτερο πολιτικό τέκνο-κόμμα της Μεταπολίτευσης, το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα (ΠΑΣΟΚ). Μοναχοπαίδι της  Ένωσης Κέντρου, απόληξη της γενιάς των Λαμπράκηδων και του 1-1-4. Εμπνευστής  και οραματιστής του “πράσινού ήλιου” o χαρισματικός καθηγητής του Μπέρκλεϋ Ανδρέας Παπανδρέου, γιος του “Γέρου της Δημοκρατίας” Γεωργίου Παπανδρέου.

Ο “Ανδρέας” των λαϊκών στρωμάτων, των αγροτών, των μικρομεσαίων κατάφερε μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα να ενώσει έναν κόσμο που ένιωθε αδικημένος και παραμελημένος από τις συντηρητικές κυβερνήσεις. Το σλόγκαν “Αλλαγή” έγινε έμπνευση, καθόρισε εκλογικά αποτελέσματα, άλλαξε τον πολιτικό χάρτη της χώρας.

Ανέλαβε την εξουσία της χώρας το 1981 με ένα μεγαλειώδες 48% και την πρώτη 4ετία έφερε κρίσιμες τομές σε τομείς όπως η Υγεία (ΕΣΥ , πρωτοβάθμια περίθαλψη, κέντρα Υγείας), η Οικονομία (αναδιανομή ΑΕΠ υπέρ ενίσχυσης εισοδήματος λαϊκών στρωμάτων), τα εργασιακά δικαιώματα, η Εξωτερική Πολιτική (σκληρή εθνική γραμμή απέναντι στην Τουρκία, άνοιγμα στον αραβικό κόσμο και τα κινήματα του Τρίτου Κόσμου) και ο Πολιτισμός. Ταυτόχρονα εισήγαγε στην πολιτική σκηνή στελέχη και προσωπικότητες με έντονο χρώμα και επιρροή, όπως ο Γιώργος Γεννηματάς, ο Αντώνης Τρίτσης και η Μελίνα Μερκούρη σε ένα σμίλευμα με την πολιτική εμπειρία και κύρος πολιτικών, όπως ο Γιάννης Αλευράς, ο Γιάννης Χαραλαμπόπουλος, ο Παρασκευάς Αυγερινός και ο Αναστάσιος Πεπονής.

Από την άλλη ενίσχυσε σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο τον λαϊκισμό και τον κομματικό φανατισμό, φαινόμενα που δυστυχώς υπάρχουν σε ικανή δόση μέσα στην ελληνική κοινωνία του Σήμερα. Διόγκωσε το Δημόσιο και ενίσχυσε το περίφημο “ρουσφέτι” που προϋπήρχε από την εποχή της ΕΡΕ, εξαργυρώνοντάς το (πολλάκις) πολιτικά. Εξέθρεψε μια νοοτροπία που οδήγησε σε κατασπατάληση κρίσιμων ευρωπαϊκών πόρων, από την εποχή των μεσογειακών ευρωπαϊκών προγραμμάτων (ΜΟΠ) μέχρι τα πιο σύγχρονα ΚΠΣ και ΕΣΠΑ.

Μετά το θάνατο του Ανδρέα, το ΠΑΣΟΚ ακολούθησε το δρόμο κάθε μεσσιανικού Κινήματος με σκληρή μάχη επιγόνων για την εσωτερική επικράτηση. Η οριακή και συγκυριακή επικράτηση της εκσυγχρονιστικής πτέρυγας ήταν σύντομη και μετά την αποχώρηση από την εξουσία το 2004 τίποτα δεν ήταν ίδιο. Η επικράτησή στις εκλογές του 2009 με αρχηγό τον Γιώργο Παπανδρέου ήταν το λυκόφως για έναν ήλιο κουρασμένο, για ένα όραμα που είχε προ πολλού ξεθωριάσει.

Το ΚΙΝΑΛ, Δημοκρατική Συμμαχία ή όπως αλλιώς, δεν κατάφερε να συγκρατήσει έναν σοβαρό κομματικό πυρήνα και τα βασικά πολιτικά ρεύματα “του παλιού ΠΑΣΟΚ του ορθόδοξου” έχουν προ πολλού μεταναστεύσει, κυρίως προς τον Σύριζα και λιγότερο προς την Νέα Δημοκρατία.

Αποτίμηση της πολιτικής κληρονομιάς του ΠΑΣΟΚ του ’74 με αντικειμενικά κριτήρια δεν μπορεί να υπάρξει, είναι love or hate, είναι live or die. Γιατί είναι σα να αντιπαραβάλλεις το κόκκινο απέναντι στο πράσινο, το μαύρο στο άσπρο, τον ήλιο στην ανατολή και στη δύση του.

Ειδικά για σήμερα πάντως, “θα τον μεθύσουμε τον ήλιο, σίγουρα ναι”..